احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
801
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
تخم فيلگوش تركيب شيميايى : روغن ثابت - گلوكوزيد آركتىئين - لينولئيك اسيد - اولئيكاسيد . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . مقوى و نيرودهنده است ، خون را تصفيه مىكند ، زيادكنندهء عرق و مدرّ است ، ضدّعفونىكننده مىباشد ، ضدّ كرم روده است ، دانهها و جوشهاى صورت را بر طرف مىسازد ، براى درمان آبسههاى چركى و ناراحتىهاى گلو و حلق نافع است ، بهعنوان ترياق در موارد نيش زدن جانوران سمّى و مار مصرف مىشود ، براى درمان ذاتالرّيه و آنفلوانزا و تبهاى مخملك ، آبله ، سرخك ، خنازير و يبوست مؤثر است . 2 - اگر مقدارى از آن همراه با سركه خورده شود باعث سقط جنين مىگردد . ريشهء فيلگوش تركيب شيميايى : اسانس روغنى فرّار - مادهء اينولين . خواص درمانى : 1 - يا 4 گرم كوبيدهء آن را بخوريد و يا 30 تا 50 گرم از آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و آب آن را در طول بيست و چهار ساعت به مرور بنوشيد . خون را تصفيه مىكند ، ادرارآور است ، معرّق و آنتىفلوژيستيك است ، مقوى و نيرودهنده مىباشد . 2 - اگر آن را در روغن هستهء زردآلو طبخ نماييد و حاصل را بر بواسير بگذاريد ، دانهء بواسير را مىاندازد . 3 - ريشهء تازه را ورقهورقه كنيد و يك شبانهروز در شراب يا الكل خوراكى رقيق بخيسانيد و مدتى بر مقعد بگذاريد و اين عمل را چند بار تكرار كنيد ، در معالجهء بواسير بىنظير است . 4 - آن را همراه با ميوهء آن پودر كرده و در روغن زيتون بجوشانيد و حاصل را بر زخم جذام بگذاريد . از پيشرفت زخم جلوگيرى مىكند . 5 - اگر زن باردار برگ تازهء آن را بكوبد يا عصارهء تازهء آن را يا آب جوشاندهء غليظ آن را به خود برگيرد ، جنين او سقط خواهد شد . زنانى كه عادت به سقط شدن دائم دارند حتى بوئيدن گرد گل اين گياه براى آنان مضر مىباشد . گياه قالقان نام ديگر : خواجهباشى مشخصات : علفى است خودرو در بيابانها كه شتر آن را مىخورد .